Qrup üçün konsolidə edilmiş hesabatlılıq: nədən başlamalı

Şirkətlər qrupu öz hesabatlılığından daha sürətlə böyüyür. Hər şirkət uçotunu öz proqramında, öz hesablar planı və öz müştəri siyahısı ilə aparır. Qrupun hesabatı ayda bir dəfə elektron cədvəllərdən yığılır və hazır olanda təsvir etdiyi ay çoxdan arxada qalmış olur.

Konsolidasiya sistemi elektron cədvəlləri aradan qaldırır. Amma şirkətlərin rəqəmlərini toplamağa imkan verməyən səbəbləri aradan qaldırmır. Əvvəlcə onlarla məşğul olmaq lazımdır.

Bütün şirkətlər üçün vahid dil

Konsolidasiya proqram təminatından yox, vahid təriflərdən başlayır.

• Qrupun hesablar planı və ya ona uyğunluq cədvəli. Hər şirkət ya eyni hesablardan istifadə edir, ya da öz hesablarını qrupun hesablarına çevirən sabit cədvələ malikdir.
• Vahid analitika. Xərc maddələrinin, pul vəsaitlərinin hərəkəti maddələrinin, fəaliyyət istiqamətlərinin və layihələrin vahid siyahısı. Bir şirkət maddəni "marketinq" adlandırır, digəri isə onu üç yerə bölürsə, qrupun hesabatı onu göstərə bilmir.
• Qrup şirkətlərinin vahid reyestri. Qrupun hər şirkəti bütün məlumat bazalarında eyni identifikatorla məhz qrup şirkəti kimi tanınmalıdır.
• Qrupun uçot siyasəti. Gəlirin tanınması, amortizasiya və ehtiyatlar üçün eyni qaydalar, qaydalar fərqləndikdə isə sənədləşdirilmiş düzəlişlər.

Qrupdaxili əməliyyatlar

Qrup şirkətləri arasındakı satışlar, verilmiş borclar və xidmətlər konsolidə edilmiş hesabatdan çıxarılmalıdır. Əl əməyinin çoxu məhz buradadır. Bir şirkət satışı martda, digəri alışı apreldə qeydə alır, məbləğlər məzənnə fərqi qədər fərqlənir və kimsə fərqi axtarmağa günlər sərf edir.

Çarəsi qayda və müntəzəm prosedurdur. Qrup şirkətləri arasındakı sənədlər dövr bağlanmazdan əvvəl hər iki tərəfdən təsdiqlənir, fərqləri isə konsolidasiyanı aparan şəxs yox, şirkətlərin özləri aradan qaldırır.

Bağlanma təqvimi

Qrupun hesabatı ən ləng şirkətin sürəti ilə hazırlanır. Hər şirkətin satışlarını, əmək haqqını və hesablaşmalarını hansı iş günü bağladığını və hesabat paketini nə vaxt təqdim etdiyini göstərən təqvim bağlanmanı gərgin səydən prosesə çevirir. Bu gün əməl olunan tarixlərdən başlayın, onları elan edin və addım-addım qısaldın.

Sonra sistem

Təriflər, qrupdaxili əməliyyatların qaydaları və təqvim mövcud olduqda sistemin avtomatlaşdıracağı bir şey yaranır. O, məlumatı şirkətlərin uçot bazalarından toplayır, nəzarət nisbətləri ilə yoxlayır, valyutaları çevirir, qrupdaxili dövriyyələri eliminasiya edir və hesabatları qurur, hər rəqəmi isə onun arxasında duran şirkətə və sənədə qədər izləmək olur.

Sonra həmin məlumatlar büdcələşdirməyə və xəzinədarlığa da xidmət edir. Plan faktiki göstəricilərlə eyni maddələr üzrə tərtib olunur, bütün şirkətlərin ödənişləri isə vahid təqvimdə görünür.

Nədən başlamalı

Rəhbərliyin hər ay oxuduğu bir hesabatdan başlayın: adətən bu, fəaliyyət istiqamətləri üzrə mənfəət və zərər haqqında hesabatdır. Onun təriflərini razılaşdırın, bütün şirkətlər üzrə yeni qaydalarla yığın və yalnız bundan sonra modeli balansa, pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabata və büdcəyə genişləndirin. Hesabat-hesabat qurulan konsolidasiya ilk aydan istifadə olunur. Bütöv şəkildə layihələndirilən konsolidasiya isə çox vaxt qrup artıq dəyişəndə hazır olur.